
ਦੁਨੀਆ ਅਜੇ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਭਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਹੰਤਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਟ੍ਰੇਨ ਨੇ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਉਡਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਰੂਜ਼ ਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਫੈਲੇ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਨੇ ਹੁਣ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਲਚਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਸੰਕਰਮਿਤ ਯਾਤਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 12 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ MV Hondius ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕਰੂਜ਼ ਸ਼ਿਪ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਉਸ਼ੂਆਈਆ (Ushuaia) ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ। ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਦੋ ਡੱਚ ਯਾਤਰੀ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇੱਕ 'ਲੈਂਡਫਿਲ' (ਕੂੜੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ) ਗਏ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 150 ਲੋਕ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਯਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਲੱਗਾ। ਹੁਣ ਤੱਕ 5 ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 3 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੰਤਾਵਾਇਰਸ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਜਾਂ ਲਾਰ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਮਿਲਿਆ 'ਐਂਡੀਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਨ' ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ। ਚਿਲੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਟ੍ਰੇਨ ਖੰਘਣ, ਛਿੱਕਣ, ਕਿੱਸ (Kiss) ਕਰਨ ਜਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਗਲਾਸ/ਸਟ੍ਰਾਅ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਾਥੀ (Partner) ਨੂੰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 10 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਰੀਜ਼ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
24 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਿਪ ਸੇਂਟ ਹੇਲੇਨਾ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਰੁਕੀ ਜਿੱਥੇ 29 ਯਾਤਰੀ ਉਤਰੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਯਾਤਰੀ ਹੁਣ ਕੈਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਕੇ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ, ਜਰਮਨੀ, ਤੁਰਕੀ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਬੰਧਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ 'ਆਈਸੋਲੇਟ' (ਕਵਾਰੰਟੀਨ) ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ:
ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪਾਲ ਹੰਟਰ ਅਨੁਸਾਰ ਹੰਤਾਵਾਇਰਸ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਯੂਰਪ ਜਾਂ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਕੋਵਿਡ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ।
ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਫ੍ਰਾਂਸਵਾ ਬਾਲੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕਰੀਬੀ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ 'ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਇਰਲ ਲੋਡ' ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਸਰਦੀ-ਜ਼ੁਕਾਮ ਵਾਂਗ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦਾ।
R-ਨੰਬਰ: ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫੈਲਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਟਰੋਲ ਉਪਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਇਸਦੀ ਸੰਕਰਮਣ ਦਰ (R-ਨੰਬਰ) 1 ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਆਮ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕਰੀਬ ਆਏ ਹੋਣ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਮਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚੂਹਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤੋ।