
ਕਰਨਾਲ: ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬਾ ਅੱਜ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਪੋਸਟ ਹਾਰਵੈਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (ਫ਼ਸਲ ਕਟਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ), ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਕੀਟ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕੇਵਲ ਫਲਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 14 ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੱਕ ਨਵੀਨਤਮ ਤਕਨੀਕ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਪੌਦੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੜੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ।
ਉਹ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ CSSRI ਵਿਖੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਅਮਿਤ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਚਾਰ ਰੋਜ਼ਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ 'ਅੰਮ੍ਰਿਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਮਿਆਰੀ ਬੀਜ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਰਣਨੀਤਕ ਮਾਡਲ' ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸ਼ਮ੍ਹਾਂ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਹੀਦ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਅਮਿਤ ਦੇ ਚਿੱਤਰ 'ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਤੋਂ ਆਏ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਬਜਟ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸਮਾਰਟ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਐਰੋਪੋਨਿਕਸ, ਹਾਈਡਰੋਪੋਨਿਕਸ, ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਵਰਟੀਕਲ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਅਧੀਨ 1,000 ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਹਾਟ ਮੰਡੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਫ.ਪੀ.ਓ. (FPO) ਦੇ ਪੈਕ ਹਾਊਸਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਹਿਲੀ ਮੰਡੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 23 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਲ 2026-27 ਤੋਂ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਇਹ ਪੋਰਟਲ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਕੋਲਡ ਚੇਨ ਨੀਤੀ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਿਸ਼ੂ ਕਲਚਰ ਰਾਹੀਂ ਆਲੂ ਬੀਜ ਲੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਸਾਲ 7.5 ਲੱਖ ਕੁਇੰਟਲ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਆਲੂ ਦੇ ਬੀਜ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਅੰਬਾਲਾ ਦੇ ਚਾਣਸੌਲੀ ਵਿੱਚ MHU ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰੀਜਨਲ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਸ਼ਰੂਮ (ਖੁੰਬ) ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ (ਸੋਨੀਪਤ, ਪਾਣੀਪਤ, ਅੰਬਾਲਾ, ਕਰਨਾਲ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ) ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਨਕਲੀ ਖਾਦ, ਬੀਜ ਜਾਂ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਬਦਲਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI), ਫਾਰਮੇਸੀ ਸੈਂਸਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਬਾਇਓ-ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਕਲਾਈਮੇਟ ਸਮਾਰਟ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਰਿਕੋਗਨੀਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ-2026: ਪ੍ਰੋ. ਇੰਦਰ ਮਣੀ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ, VNMKV ਪਰਭਣੀ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ।
ਅਮਿਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ੀ ਪੁਰਸਕਾਰ-2026: ਪ੍ਰੋ. ਵੀ. ਪ੍ਰਵੀਨ ਰਾਓ, ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ, ਕਾਵੇਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ।
ਅਮਿਤ ਪ੍ਰਬੁੱਧ ਮਨੀਸ਼ੀ ਪੁਰਸਕਾਰ-2026: ਡਾ. ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ, ਚੇਅਰਮੈਨ, ASRB।
ਨਿਤਿਨ ਲਲਿਤ: ਇਨੋਵੇਟਿਵ ਸਜਾਵਟੀ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਉਦਮੀ, ਕਰਨਾਲ।
ਨਵੀਨ ਕੁਮਾਰ: ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸਬਜ਼ੀ ਉਤਪਾਦਕ, ਦਲਵਾ, ਝੱਜਰ।
ਵੀਰੇਂਦਰ ਬਾਜਵਾਨ: ਇਨੋਵੇਟਿਵ ਮਸ਼ਰੂਮ ਉਤਪਾਦਕ, ਬਾਜਵਾਨ, ਬੜੀਆਲ, ਪੰਚਕੂਲਾ।
ਕੁਲਦੀਪ ਆਰੀਆ: ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀ ਉਤਪਾਦਕ, ਨਾਰਨੌਦ, ਹਾਂਸੀ।