Arth Parkash : Latest Hindi News, News in Hindi

ਨੈਨੀਤਾਲ: ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਮਿਜ਼ਾਜ ਗਰਮਾਉਣ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪੁਲਾੜੀ ਮੌਸਮ (Space Weather) 'ਤੇ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਡਰਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੂਰਜ 'ਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹਲਚਲ ਹੈ। ਖੋਜ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਧੜਕਣਾਂ ਹੁਣ ਬਦਲਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜੀ ਮੌਸਮ ਦਾ ਮਿਜ਼ਾਜ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਉਡਾਣਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਜਾਵੇਗਾ।

ਆਰੀਆਭੱਟ ਪ੍ਰੇਖਣ ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨ (ARIES) ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸੂਰਜੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਵਹਾਬਉੱਦੀਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੂਰਜ ਹੀ ਉਹ ਧੁਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਧਰਤੀ ਬਲਕਿ ਪੂਰੇ ਸੌਰ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਹਰ ਗਤੀਵਿਧੀ 'ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੁਲਾੜ ਤੱਕ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਸਾ (NASA) ਅਤੇ ਈਐਸਏ (ESA) ਦਾ 'ਸੋਹੋ' (SOHO) ਅਤੇ ਇਸਰੋ (ISRO) ਦਾ 'ਆਦਿਤਿਆ ਐਲ 1' (Aditya L1) ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਸੂਰਜ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਜੋ ਖ਼ਬਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ 'ਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹਲਚਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ।

ਬਰਮਿੰਘਮ ਸੋਲਰ ਔਸੀਲੇਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ (Birmingham Solar Oscillations Network) ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਖੋਜ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਧੜਕਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸਾਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਰਹੱਸਮਈ ਹੈ।

ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਖੋਜ

ਇਸ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ (40 ਸਾਲ) ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਲਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਲਗਭਗ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਕਫ਼ੇ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੀਆਂ ਧੜਕਣਾਂ ਨੂੰ ਰਹੱਸਮਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜੀ ਮੌਸਮ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ 6 ਟੈਲੀਸਕੋਪਾਂ (ਦੂਰਬੀਨਾਂ) ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਗਈ।

ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਹੇਠਲੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਕੰਪਨ (vibration) ਵਧਣ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਪੁਲਾੜੀ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ, ਹਵਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਧੇਰੇ ਯਤਨ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ।

ਮੌਜੂਦਾ ਸੂਰਜੀ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖੇ ਗਏ ਇਤਿਹਾਸਕ ਧਮਾਕੇ

ਡਾ. ਵਹਾਬਉੱਦੀਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 25ਵਾਂ ਸੂਰਜੀ ਚੱਕਰ (25th Solar Cycle) ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਰਜੀ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ 'ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਧਮਾਕੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ 'ਐਕਸ ਕਲਾਸ' (X-class) ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ (Solar Flares) ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੂ-ਚੁੰਬਕੀ ਸੂਰਜੀ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ (Geomagnetic Storms) ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕਆਊਟ (ਬਿਜਲੀ/ਸੰਚਾਰ ਠੱਪ) ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਧਰੁਵਾਂ (Poles) 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਔਰੋਰਾ (Northern & Southern Lights) ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ।