Arth Parkash : Latest Hindi News, News in Hindi

US Attack on Iran: ਮਿਡਲ ਈਸਟ (ਮੱਧ ਪੂਰਬ) ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ ਦਾ ਦੂਜਾ ਭਿਆਨਕ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਮੁਤਾਬਕ, US ਆਰਮੀ ਦੇ ਅਪਾਚੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰ ਗਿਰਾਉਣ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਰੱਖਿਆ (ਸੈਲਫ ਡਿਫੈਂਸ) ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਮਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।

ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਰਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਜੰਗਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਬੰਦੀ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ 8 ਮਈ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ (Hormuz Strait) ਦੇ ਕੋਲ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਤਾਬੜਤੋੜ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ (US Military) ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।

US Central Command ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਇਰਾਨ  ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ US Central Command ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ''8 ਜੂਨ ਨੂੰ US ਆਰਮੀ ਦੇ ਅਪਾਚੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਨੂੰ ਗਿਰਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ US ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (CENTCOM) ਦੀ ਫੋਰਸ ਨੇ 9 ਜੂਨ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਤਮ-ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। US ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਅਤੇ ਨੇਵੀ ਦੇ ਫਾਈਟਰ ਜੈੱਟਸ ਤੋਂ ਸਟੀਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਕੋਲ ਈਰਾਨ ਦੇ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ, ਗਰਾਊਂਡ ਕੰਟਰੋਲ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਰਵੀਲੈਂਸ ਰਡਾਰ ਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ।''

ਯੂ.ਐੱਸ. ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, ''ਇਹ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਰਸ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਉਚਿਤ ਜਵਾਬ ਸੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਰਸ ਚੌਕਸ ਹੈ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਹਮਲਾਵਰਤਾ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।'' ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂ.ਐੱਸ. ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੇ ਕੋਲ ਪੈਟਰੋਲਿੰਗ (ਗਸ਼ਤ) ਕਰ ਰਹੇ US ਆਰਮੀ ਦੇ AH-64 ਅਪਾਚੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੇ ਕਰੈਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, US ਨੇਵਲ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਅਤੇ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਕਰੂ ਮੈਂਬਰਾਂ (ਪਾਇਲਟਾਂ) ਨੂੰ ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਚਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸਥਿਰ ਹੈ।

ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ- ਹਮਲੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਤਾਂ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ

ਇਰਾਨ  ਵੱਲੋਂ US ਆਰਮੀ ਦੇ ਅਪਾਚੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਗਿਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟ੍ਰੰਪ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ''ਮੈਨੂੰ ਅਜੇ ਸਾਡੀ ਮਹਾਨ ਮਿਲਟਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਤ ਈਰਾਨੀਆਂ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ 'ਤੇ ਪੈਟਰੋਲਿੰਗ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਡੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਐਡਵਾਂਸਡ ਅਪਾਚੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਗਿਰਾਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਾਇਲਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੱਟ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ (ਅਮਰੀਕਾ) ਨੂੰ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।''

ਜੌਰਡਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣੇ 'ਤੇ ਈਰਾਨ ਦਾ ਹਮਲਾ

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਰਾਨ ਵੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਰਾਨ ਨੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਜੌਰਡਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣੇ 'ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਚਾਰ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਜੌਰਡਨ ਵਿੱਚ ਅੰਮਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹਿਚਕਚਾਹਟ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਕਰਾਰਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਉਦੋਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਵਿਗਾੜੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ?

ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ (Energy Supply) ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ-ਗੈਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਾਲਾਤ ਤੰਗ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਦੀ ਨਵੀਂ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਾਲੇ 'ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ' (Hormuz Strait) 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਈਰਾਨ ਵੀ ਇੱਥੋਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਲੰਘਣ 'ਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੈਅ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਤੇਲ-ਗੈਸ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ।

'ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ' ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਅਹਿਮ ਹੈ?

'ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ' (Hormuz Strait) ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਲ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ (Persian Gulf) ਤੋਂ ਤੇਲ-ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲੈ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਲੰਘਦੇ ਹਨ।

ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤੇਲ-ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਰਸਤਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 20% ਕੱਚਾ ਤੇਲ (Crude Oil) ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ 'ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ' 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।