
ਲਖਨਊ: ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਮੰਦਰ ਤੋਂ 70 ਵਾਰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਐਸਆਈਟੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਗਠਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਐਸਆਈਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖੁਲਾਸੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੋਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੀਸੀਟੀਵੀ (CCTV) ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੌਰਾਨ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 5 ਜੂਨ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 70 ਵਾਰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੋਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਕੁਝ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨੋਟ ਲੁਕਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਫੁਟੇਜ ਵੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐਫਆਈਆਰ (FIR) ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਟ੍ਰਸਟ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ 13 ਜੂਨ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੋਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਲਖਨਊ ਦੇ ਮੰਡਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਿਜੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰੀ ਐਸਆਈਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਐਸਆਈਟੀ ਨੇ 15 ਜੂਨ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਚੋਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੀ ਨਕਦੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਖਾਮੀਆਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੀ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ।
ਜਾਂਚ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਫੁਟੇਜ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੁੱਲ ਚੋਰੀ ਦਾ ਸਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਹੁੰਡੀਆਂ (ਗੋਲਕਾਂ) ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਕਦੀ ਨੂੰ ਟ੍ਰਸਟ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਗਿਣਤੀ ਕਮਰੇ ਤੱਕ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹੁੰਡੀ ਮੁਤਾਬਕ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਹੁੰਡੀਆਂ ਦੀ ਰਕਮ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਨਕਦੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਕਸਿਆਂ ਦੀ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਸਥਾ ਦੀ ਚੋਰੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਕੈਦ ਇਸੇ ਸਾਲ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 5 ਜੂਨ ਤੱਕ ਦੀ ਉਪਲਬਧ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਅਨੁਸਾਰ ਕਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨੋਟਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਨੋਟ ਕੱਪੜਿਆਂ, ਜੇਬਾਂ, ਜੁੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲੁਕਾਉਂਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਚੋਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।
ਚੋਰੀ ਵਿੱਚ ਛੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਆਈ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਚੋਰੀ ਵਿੱਚ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਸ਼ੁਕਲਾ, ਮਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਯਾਦਵ, ਕਰੁਣੇਸ਼ ਪਾਂਡੇ, ਅਨੁਕਲਪ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਲਵਕੁਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ ਅਤੇ ਰਮਾਸ਼ੰਕਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੀ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੋਰੀ, ਚੋਰੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਰੱਖਣ, ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਣ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
78.94 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਬਰਾਮਦ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਐਸਆਈਟੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਟ੍ਰਸਟ ਨੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਕਰੀਬ 78.94 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਬਰਾਮਦ ਕਰ ਲਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰੰਸੀ, ਕੁਝ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ ਕਮਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪਖਾਨੇ (ਟਾਇਲਟ) ਵਿੱਚੋਂ 2.25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਕਦ ਜਮ੍ਹਾਂ, ਐਫਡੀ (FD) ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਪਾਏ ਗਏ।
ਟ੍ਰਸਟ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਐਸਆਈਟੀ ਨੇ ਐਸਓਪੀ (SOP) ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਤਲਾਸ਼ੀ (ਫ੍ਰਿਸਕਿੰਗ) ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਬਿਨਾਂ ਜੇਬਾਂ ਵਾਲੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਰਦੀ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਨਿੱਜੀ ਸਾਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਗਈ। ਬਾਇਓਮੀਟ੍ਰਿਕ ਹਾਜ਼ਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਅਤੇ ਹੁੰਡੀ ਮੁਤਾਬਕ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਐਸਆਈਟੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ 20 ਵੱਡੇ ਖੁਲਾਸੇ:
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੌਰਾਨ ਚੋਰੀ/ਗਬਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ।
27 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 5 ਜੂਨ 2026 ਦੀ ਉਪਲਬਧ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ 70 ਵਾਰ ਚੋਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਪਰ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਗਬਨ ਅਤੇ ਚੋਰੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ।
ਛੇ ਗਿਣਤੀ ਕਰਮਚਾਰੀ—ਅਵਿਨਾਸ਼ ਸ਼ੁਕਲਾ, ਅਨੁਕਲਪ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਲਵਕੁਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਮਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਯਾਦਵ, ਕਰੁਣੇਸ਼ ਪਾਂਡੇ ਅਤੇ ਰਮਾਸ਼ੰਕਰ ਮਿਸ਼ਰਾ—ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰੇ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਏ ਗਏ।
ਟ੍ਰਸਟ ਵੱਲੋਂ ਐਸਆਈਟੀ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਕਰੀਬ 78.94 ਲੱਖ ਰੁਪਏ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰੰਸੀ, ਕੀਮਤੀ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ 2.25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਾਮਦ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ।
ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਨਕਦੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਮਿਲਣ ਦੀ ਗੱਲ।
ਚੋਰੀ ਦੀ ਰਕਮ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ; ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਆਰਥਿਕ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼।
ਗਿਣਤੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰਿਸਕਿੰਗ (तलाशी), ਬਿਨਾਂ ਜੇਬਾਂ ਵਾਲੀ ਵਰਦੀ, ਨਿੱਜੀ ਸਾਮਾਨ 'ਤੇ ਰੋਕ ਅਤੇ ਬਾਇਓਮੀਟ੍ਰਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਹੁੰਡੀ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਡੀਆਂ ਦੀ ਰਕਮ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਟ੍ਰਸਟ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣੀ ਐਸਓਪੀ (SOP) ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚੋਰੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣੇ।
ਟ੍ਰਸਟ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਡਾ. ਅਨਿਲ ਮਿਸ਼ਰਾ 'ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਐਸਓਪੀ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਦਾ ਦੋਸ਼।
ਗਿਣਤੀ ਇੰਚਾਰਜ ਸੁਭਾਸ਼ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਾਗੂ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦਾ ਦੋਸ਼।
ਰਮਾਸ਼ੰਕਰ ਯਾਦਵ ਉਰਫ਼ ਟਿੰਨੂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰਸਮੀ ਹੁਕਮ ਦੇ ਹੁੰਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚਾਬੀਆਂ ਸੰਭਾਲਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਗਵਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਏ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੇ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਪਾਏ ਗਏ; ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ।
ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 180 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਕਈ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਡਾ. ਅਨਿਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਟ੍ਰਸਟ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਵਜੋਂ ਭੇਟਾ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਪਾਤਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ 20 ਸਤੰਬਰ 2024 ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ 6 ਫਰਵਰੀ 2025 ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਅਨਿਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਪਾਲਣ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।
ਸੁਭਾਸ਼ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਕੋਲ ਗਿਣਤੀ ਕਮਰੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਚੋਰੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਗਿਣਤੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਈ। ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਲਾਸ਼ੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਣਾ ਚੋਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਰਿਹਾ। ਗਿਣਤੀ ਇੰਚਾਰਜ ਵਜੋਂ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ।
ਰਮਾਸ਼ੰਕਰ ਯਾਦਵ ਉਰਫ਼ ਟਿੰਨੂ ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਡੀਆਂ ਦੀ ਚਾਬੀ ਟ੍ਰਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮਨੀਸ਼ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਗਬਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।
ਬੈਂਕ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗਿਣਤੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਰਦੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ, ਬੈਂਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਬੈਂਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਰੋਟੇਸ਼ਨ (ਬਦਲੀ) ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਜੇਕਰ ਗਿਣਤੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਦੀ ਚੌਕਸੀ ਨਾਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਇਹ ਘਟਨਾ ਨਾ ਵਾਪਰਦੀ। ਇੰਨੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਿਣਤੀ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ 45 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪੂਰੀ ਫੁਟੇਜ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।
ਐਸਆਈਟੀ ਨੇ ਛੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ, ਅੰਤਿਮ ਜਾਂਚ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ।