
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜੀਓਪੋਲੀਟੀਕਲ (ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ) ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੰਗਲਵਾਰ, 7 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਜਿਉਂ ਦੀਆਂ ਤਿਉਂ ਬਣੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਬਾਲਣ (ਈਂਧਨ) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰ ਵਧਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ OPEC+ ਦੇ ਅਗਸਤ 2026 ਤੋਂ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਨ 1,88,000 ਬੈਰਲ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੀਮਤਾਂ ਸਥਿਰ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਚਾਰ ਵਾਰ ਵਧਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 7.5-8 ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
7 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ:
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ: 102.12 ਰੁਪਏ/ਲੀਟਰ
ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ: 113.51 ਰੁਪਏ/ਲੀਟਰ
ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ: 111.21 ਰੁਪਏ/ਲੀਟਰ
ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ: 108.01 ਰੁਪਏ/ਲੀਟਰ
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ: 115.73 ਰੁਪਏ/ਲੀਟਰ
ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ: 110.89 ਰੁਪਏ/ਲੀਟਰ
7 ਜੁਲਾਈ को ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ:
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ: 95.20 ਰੁਪਏ/ਲੀਟਰ
ਕੋਲਕาਤਾ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ: 99.82 ਰੁਪਏ/ਲੀਟਰ
ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ: 97.83 ਰੁਪਏ/ਲੀਟਰ
ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ: 99.66 ਰੁਪਏ/ਲੀਟਰ
ਹੈਦਰਾਬาਦ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ: 103.82 ਰੁਪਏ/ਲੀਟਰ
ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ: 98.80 ਰੁਪਏ/ਲੀਟਰ
ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਥਿਰ ਰਹੀਆਂ। ਖ਼ਬਰ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ (Hormuz Strait) ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਟੈਂਕਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਐਨਰਜੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਰੂਟ (ਊਰਜਾ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਮਾਰਗ) 'ਤੇ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ 72 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਜਦਕਿ ਵੈਸਟ ਟੈਕਸਾਸ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ (WTI) ਦੀ ਕੀਮਤ 69 ਡਾਲਰ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਹੀ।
ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਕਰੂਡ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 30% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਇੱਕ ਅੰਤਰਿਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (ਮਿਡਲ ਈਸਟ) ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਣ ਦਾ ਡਰ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ? ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (ਕਰੂਡ ਆਇਲ) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਕਈ ਕਾਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਟੈਕਸ, ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ (ਭਾੜਾ), ਰਿਫਾਇਨਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ ਅਤੇ ਰੁਪਏ-ਡਾਲਰ ਦੀ ਐਕਸਚੇਂਜ ਰੇਟ (ਵਟਾਂਦਰਾ ਦਰ) ਵਰਗੇ ਕਾਰਕ ਵੀ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।