Himachal Pradesh Adopts Co-Treatment Model for Sustainable Rural Sanitation
ਸ਼ਿਮਲਾ: Rural sanitation in Himachal to gain new recognition, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ೌਚਮੁਕਤ (ਓ.ਡੀ.ਐੱਫ.) ਹਿਮਾਚਲ ਹੁਣ ਪੇਂਡੂ ਸਫ਼ਾਈ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੀਕਲ ਸਲੱਜ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੌਜੂਦਾ ਸੀਵੇਜ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ (ਐੱਸ.ਟੀ.ਪੀ.) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋ-ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਮਾਡਲ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 7,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਫ਼ਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਮਾਡਲ ਤਹਿਤ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਸੈਪਟਿਕ ਟੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਟੋਏ ਸ਼ೌਚਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਫੀਕਲ ਸਲੱਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਐੱਸ.ਟੀ.ਪੀ. ਵਿੱਚ ਸੋਧਿਆ (ਟ੍ਰੀਟ ਕੀਤਾ) ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ, ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਯਕੀਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਹਾੜੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹਾਲਤਾਂ ਵਾਲੇ ਹਿਮਾਚਲ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਵਿਹਾਰਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨુકੂਲ ਹੱਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ 30 ਕੋ-ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ 15 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪਾਲਮਪੁਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਨਗਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ 31 ਮਾਰਚ 2027 ਤੱਕ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਸੈਪਟਿਕ ਟੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਗੰਦੇ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਉਪਚਾਰ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋਣ, ਡਾਇਰੀਆ, ਹੈਜ਼ਾ ਤੇ ਟਾਈਫਾਈਡ ਵਰਗੀਆਂ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਸਫ਼ਾਈ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮਿਲੇਗੀ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਓ.ਡੀ.ਐੱਫ. ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਨ-ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਸਾਫ਼, ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨુકੂਲ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਸਿਰժਣਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।
