Delhi Cyber Police Bust Pan-India APK Scam Gang; Four Arrested From Kolkata & Jharkhand
ਮੁਲਜ਼ਮ ਏਪੀਕੇ (APK) ਫਾਈਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦਾ ਐਕਸੈਸ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਲ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਰਹੀਮ ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਮੋਹਸਿਨ ਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਦਿਲਸ਼ਾਦ ਨੂੰ ਝਾਰਖੰਡ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ 20 ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ, ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਵਾਈਸ, ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਨਕਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੱਡੀ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੁਲਿਸ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (DCP) ਅਮਿਤ ਗੋਇਲ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਈਬਰ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮੈਸੇਜ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਈਜੀਐਲ (IGL) ਗੈਸ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਮਦਦ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਠੱਗਾਂ ਨੇ ਵਟਸਐਪ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਏਪੀਕੇ ਫਾਈਲ ਭੇਜੀ। ਉਸ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 2.64 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਕੱਟ ਗਈ।
ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਆਈਓ (IO) ਐਸਆਈ ਜਗਦੀਪ ਨਾਰਾ, ਹੈੱਡ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਵਿਕਾਸ, ਵਿਨੋਦ ਕੁਮਾਰ, ਹਰਿੰਦਰ, ਪ੍ਰਵੀਨ ਅਤੇ ਰੀਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਗਠਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਾਈਬਰ ਥਾਣਾ ਐਸਐਚਓ (SHO) ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਐਸਪੀ (SP) ਦੱਖਣੀ ਪੱਛਮੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਟੀਮ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਪੀੜਤ ਦੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਤੋਂ ਦੋ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਸਨ। ਦੋਵਾਂ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੇ ਆਈਐਮਈਆਈ (IMEI) ਨੰਬਰ, ਡਿਲੀਵਰੀ ਐਡਰੈੱਸ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਪਤੇ 'ਤੇ ਡਿਲੀਵਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਡਿਲੀਵਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਦੱਸੇ ਗਏ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਾਏ ਗਏ। ਡੂੰਘੇ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਜੋ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਗਲੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ, ਉਸੇ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੱਕੀ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਚਾਲੂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੰਬਰ ਦੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ (ਯੂਜ਼ਰ) ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਦੀ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੇਲਜ਼ਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਸਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਵਟਸਐਪ 'ਤੇ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਪਾਰਸਲ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਮਾਨ ਕੋਲਕਾਤਾ ਭੇਜਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਡਿਲੀਵਰੀ ਰਾਹੀਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਮਿਲੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਗਲੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਖਿੱਦਰਪੁਰ ਹੱਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਰਸਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਪਾਰਸਲ ਲੈਣ ਆਏ ਮੁਲਜ਼ਮ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਲ (ਨਿਵਾਸੀ ਬ੍ਰੇਸ ਬ੍ਰਿਜ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ) ਨੂੰ ਪਾਰਸਲ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਰੰਗੇ ਹੱਥੀਂ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਪਾਰਸਲ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਕਈ ਡਿਲੀਵਰੀਆਂ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਪਾਰਸਲ ਲੈਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਮੁਲਜ਼ਮ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਲ ਨੇ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਰਹੀਮ (ਨਿਵਾਸੀ ਖਿੱਦਰਪੁਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।
ਉਹ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਰਾਹੀਂ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਨਵੇਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਖਰੀਦੀਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੈਂਡਲਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ) ਅੱਗੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗ ਸਕੇ।
ਅਗਲੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਦੇਵਘਰ, ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮੁਹੰਮਦ ਮੋਹਸਿਨ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਦਿਲਸ਼ਾਦ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਫ੍ਰਾਡ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਰਕਮ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੁਲਜ਼ਮ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਬਿਠਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰਾਂ ਅਤੇ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਰਕਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਨਲਾਈਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਖਰੀਦਣ, ਗਿਫਟ ਕਾਰਡ ਖਰੀਦਣ, ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਚੋਲੇ ਖਾਤਿਆਂ ਜਾਂ ਕਾਰਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਚੱਲ ਸੰਪਤੀ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਾਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਕਾਲਿੰਗ ਟੀਮ: ਨਕਲੀ ਮੈਸੇਜ ਅਤੇ ਏਪੀਕੇ (APK) ਲਿੰਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਾਉਣਾ।
ਡਿਜੀਟਲ ਆਪਰੇਟਰ: ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ (ਲੈਣ-ਦੇਣ) ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਆਰਡਰ ਦੇਣਾ।
ਰਿਸੀਵਰ/ਕੈਰੀਅਰ ਨੈੱਟਵਰਕ: ਡਿਲੀਵਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ।
ਡਿਸਪੋਜ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕ: ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗ ਸਕੇ, ਇਸ ਲਈ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣਾ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਭੇਜਣਾ।
