Monsoon Havoc: Amarnath, Vaishno Devi, and Char Dham Yatras Suspended Amid Landslides and Flash Floo
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ/ਉੱਤਰਾਖੰਡ: ਮੌਸਮ ਦੀ ਮਾਰ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਾਂ 'ਤੇ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰਧਾਮ ਯਾਤਰਾ, ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼, ਫਲੈਸ਼ ਫਲੱਡ (ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ) ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਫਟਣ ਵਰਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ, ਸ਼ਿਵ ਖੋੜੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਮਚੈਲ ਮਾਤਾ ਯਾਤਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਬੰਦ ਰਹੀ। ਕਟੜਾ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਲੈਂਡਸਲਾਈਡ (ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ) ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਕਾਰਨ ਮੁਲਤਵੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਚਾਰਧਾਮ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦਾ ਆਂਸ਼ਿਕ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਮਾਂ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅਰਧਕੁਮਾਰੀ ਭਵਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਲੈਂਡਸਲਾਈਡ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਯਾਤਰਾ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਬੈਟਰੀ ਕਾਰ ਸੇਵਾ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਰੂਟ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਸਕੂਲ ਵੀ 26 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਬੰਦ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਸ਼ਰਾਈਨ ਬੋਰਡ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਮਲਬਾ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 3 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਲੇ ਉਫ਼ਾਨ 'ਤੇ ਹਨ। ਲੈਂਡਸਲਾਈਡ ਅਤੇ ਫਲੈਸ਼ ਫਲੱਡ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਸਮੇਤ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਮੁਲਤਵੀ ਰਹੀਆਂ। ਡੋਡਾ, ਪੁੰਛ, ਰਾਜੌਰੀ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਦੌਰਾਨ 23 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜੰਮੂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਹਾਈ ਅਲਰਟ 'ਤੇ ਹਨ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ 26 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਸਕੂਲ 27 ਜੁਲਾਈ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ। ਆਮ ਜਨਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੂਚਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਲੈਂਡਸਲਾਈਡ ਕਾਰਨ ਚਾਰਧਾਮ ਯਾਤਰਾ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦੇ ਰੈੱਡ ਅਤੇ ਓਰੇਂਜ ਅਲਰਟ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕੇਦਾਰਨਾਥ, ਬਦਰੀਨਾਥ ਸਮੇਤ ਚਾਰਧਾਮ ਯਾਤਰਾ ਰੋਕੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯਾਤਰਾ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਲੈਂਡਸਲਾਈਡ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਚਾਰਧਾਮ ਯਾਤਰਾ ਸੁਚਾਰੂ ਰੂਪ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮੂਸਲਾਧਾਰ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਿਹਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਾਰਧਾਮ ਯਾਤਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਰੁਦਰਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਹੋਈ ਤੇਜ਼ ਬਾਰਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਪੈਦਲ ਮਾਰਗ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਬਾਧਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੌਰੀਕੁੰਡ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅੱਗੇ ਛੌੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਤੋਂ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬੋਲਡਰ (ਚੱਟਾਨਾਂ) ਅਤੇ ਮਲਬਾ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਮਾਰਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਏਹਤਿਆਤ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਪੈਦਲ ਮਾਰਗ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਰਾਤ ਅਚਾਨਕ ਚੱਟਾਨ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਮਲਬਾ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਖਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੰਦਨ ਸਿੰਘ ਰਜਵਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਬੋਲਡਰ ਅਤੇ ਮਲਬਾ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਸਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਚਾਰਧਾਮ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਘਨਸਾਲੀ-ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਮੋਟਰ ਮਾਰਗ ਓਡਾਧਾਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅੱਗੇ ਕੁਰਾੜ ਗਦੇਰੇ ਨੇੜੇ ਭਾਰੀ ਮਲਬਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੱਥਰ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕ 'ਤੇ ਲੰਮਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ (PWD) ਵੱਲੋਂ ਸੜਕ ਤੋਂ ਮਲਬਾ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਡੋਬਰਾ-ਲੰਬਗਾਓਂ ਮੋਟਰ ਮਾਰਗ ਵੀ ਸੜਕ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੱਥਰ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਬਾਧਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (IMD) ਦੀ ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਗਾਂਦਰਬਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਾਲਟਾਲ ਅਤੇ ਅਨੰਤਨਾਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨੰਦੀਵਾਨ-ਪਹਿਲਗਾਮ ਦੇ ਦੋ ਰਸਤਿਆਂ ਦੀ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ 18 ਜੁਲਾਈ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰੀਆਸੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਖੋੜੀ ਮੰਦਰ, ਕਟੜਾ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ ਵਿੱਚ ਮਚੈਲ ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਤਦ ਤੋਂ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਤੀਰਥ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ IMD ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਗਾਮ ਰੂਟ 'ਤੇ ਗੁਫਾ ਮੰਦਰ ਲਈ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਪੰਚਤਰਣੀ ਅਤੇ ਬਾਲਟਾਲ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ 19 ਅਤੇ 20 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਅਮਰਨਾਥ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਫਾ ਤੱਕ ਜਾਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁੰਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸੁਰਨਕੋਟ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਾਦਲ ਫਟਣ ਨਾਲ ਆਏ ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ 7 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੈਨਾ, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ SDRF ਦੀਆਂ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਰਨਕੋਟ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੈਡੀਕਲ ਅਫ਼ਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸੁਫ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਰਨਕੋਟ, ਰਾਜੌਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਖਰਾਬ ਹਨ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਉਮਰ ਅਬਦੁੱਲਾ ਨੇ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵਿੱਚ ਹਾਈ-ਲੇਵਲ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁੰਛ ਅਤੇ ਰਾਜੌਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਮੀਂਹ, ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਲੈਂਡਸਲਾਈਡ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
